Рубрика: Без рубрики

Ինչու ծառերը չեն հասնում մինչև երկինք

Հայտնի է որ ծառի բարձրությունը կախված է նրա տեսակից, տարիքից, հողի բնությունից, կլիմայական պայմաններից և այլն: Ամենաբարձր ծառերը էվկալիպտներն են, որոնց բարձրությունը հասնում է մինչև հարյուր մետրի: Բայց դրանից ավելի ոչ միծառ չի աճում, քանի որ չի դիմանա սեփական ծանրությանը: Կատարենք մի այսպիսի հաշվարկ: Սկսբում հավենք թե որքան է ճնշումը, որը գործադրում է օրինակ՝ 50 մետր բարձրությամբ ծառ իր հիմքի վրա: Այդ ճնշումը կարելի է հաշվել p = F/S բանաձևով, որտեղ S — ը ծառի բնի լայնական հատույթի մակերեսն է բնի հիմքի մոտ, իսկ F — ը ծառի կշիռը. F = mg (m — ը ծառի զանգվածն է, g — ն՝ միավոր զանգվածով մարմնի վրա ծանրության ազդող ուժը. g ≈ 10Ն կգ) Հետևաբար՝ ճնշումը կարելի է ներկայացնել p = mg/S բանաձևով: Մյուս կողմից՝ մարմնի նյութի խտության p = m/V բանաձևից ունենք ՝ m = pV , որտեղ V  — ն ծառի ծավալն է:

Реклама
Рубрика: Հետաքրքիր է իմանալ :)

Լեոնարդո դա Վինչիի 5 գաղտնիքները

Փաստ առաջին

Լեոնարդո դա Վինչին շատ էր գաղտնագրեր օգտագործում, որպեսզի իր մտքերն աստիճանաբար բացվեին՝ մարդկության «զարգացմանը» համընթաց։ Հանճարը գրում էր ձախ ձեռքով ու անհավանական մանր տառերով, ընդ որում՝ աջից դեպի ձախ։ Դա էլ հերիք չէ՝ նա բոլոր տառերը գրում էր հայելային արտացոլանքի տեսքով։ Նա խոսում էր գաղտնիքներով, անդադար մետաֆորիկ կանխագուշակություններ էր անում ու պաշտում էր ռեբուսներ կազմելը։

Լեոնարդոն չէր ստորագրում իր ստեղծագործությունները, բայց դրանց վրա առկա էին հատուկ նշաններ։ Օրինակ՝ եթե ուշադիր ուսումնասիրենք նրա կտավները, ապա կարելի է գտնել խորհրդանշական թռչնակի, որը տեղից թռնում է։ Հավանաբար այսպիսի գաղտնի նշան-հուշումները քիչ չեն եղել, ուստի զարմանալի չէ, որ դարեր անց Լեոնարդոյի նորանոր ստեղծագործություններ են ի հայտ գալիս, ինչպես դա եղավ Բենուայի աստվածամոր պարագայում, որը երկար տարիներ իրենց հետ կրում էին ճանապարհորդող դերասանները՝ սովորական սրբապատկերի կարգավիճակում։

Փաստ երկրորդ

Լեոնարդոն դա Վինչին հայտնաբերել է ցրվելու սկզբունքը՝ սֆումատոն։ Նրա կտավների վրա իրերը չունեն հստակ սահմաններ. ամեն ինչ, ասես իրական կյանքում, լղոզված է, ներթափանցում է մեկը մյուսի մեջ, այսինքն շնչում է, ապրում է և այդ կերպ՝ բորբոքում է մարդու երևակայությունը։ Շնորհիվ սֆումատոյի էֆեկտի, ստեղծվեց Ջակոնդայի հանճարեղ ժպիտը, որը տարբեր ֆոկուսներով նայելիս մերթ քնքուշ ժպիտ է թվում, մերթ ագրեսիվ ծամածռություն։ Մոնա Լիզայի երկրորդ հրաշքը կայանում է նրանում, որ նա «ողջ է». դարերի ընթացքում նրա ժպիտը փոխվում է, իսկ շրթունքների ծայրերը վեր են բարձրանում։

Նույն կերպ էլ հանճարը միախառնում էր տարբեր գիտություններ, ինչի շնորհիվ նրա շատ գյուտեր կիրառություն են գտել նրա կյանքից շա՜տ տարիներ հետո։ Լույսի ու ստվերի մասին նրա տրակտատից են սերում թափանցող ուժի, տատանվող շարժման ու ալիքների տարածման տեսությունները, իսկ նրա հեղինակած 120 գրքերը տարածվել են ամբողջ աշխարհում և աստիճանաբար են ի հայտ գալիս՝ Լեոնարդոյի մահանալուց դարեր անց։

Փաստ երրորդ

Լեոնարդոն անալոգիայի մեթոդը գրեադասում էր բոլոր այլ մեթոդներին։ Անալոգիայի մոտավորությունը հենց դրա առավելությունն է՝ սիլլոգիզմի ճշգրտության հանդեպ, երբ երկու եզրահանգումներից անխուսափելիորեն բխում է երրորդը, բայց միայն մեկը։ Փոխարենը, անալոգիան հնարավորություն է տալիս անսահման քանակով եզրահանգումներ անելու։

Վերցնենք թեկուզ Լեոնարդոյի հռչակավոր իլյուստրացիան, որը ցուցադրում է մարդու մարմնի համամասնությունը։ Պարզված ձեռքերով ու ոտքերով, մարդը տեղավորվում է շրջանակի մեջ, իսկ ոտքերն իրար հետ ու ձեռքերը վեր պարզած՝ քառակուսու մեջ։ Ընդ որում, առաջանում է խաչաձև պատկեր, որը ինչ որ չափ ալրաղաց է հիշեցնում։ Ի դեպ, հենց Լեոնարդոյին է պատկանում եկեղեցիների այն կառուցվածքի գաղափարը, որի ժամանակ աղոթատեղին տեղակայված է եկեղեցու կենտրոնում ու հավատացյալները դրա շուրջ են հավաքվում։ Քչերը գիտեն, որ Լեոնարդոն դա արել էր՝ ելնելով մարդու պորտի դիրքից։

Փաստ չորրորդ

Լեոնարդոն սիրում էր կիրառել կոնտրապոստի՝ հակադրությունների հակադրման կանոնը, քանի որ դա շարժում էր ստեղծում։ Կորտե Վեկիոյում գտնվող հսկայական ձիու արձանը ստեղծելիս, նա կոնտրապոստը կիրառեց ձիու ոտքերի վրա, ինչը ազատ քայլքիի պատրանք էր ստեղծում և բոլոր նրանք, ովքեր տեսնում էին ձիու արձանը, իրենց քայլվածքն ավելի անկաշկանդ էին դարձնում։

Փաստ հինգերորդ

Լեոնարդեն երբեք չէր շտապում ավարտին հասցնել իր հերթական գլուծգործոցը, քանզի անավարտությունը կյանքի անպայման որակներից մեկն է, իսկ ավարտը՝ սպանություն։ Նա կարող էր մի քանի դետալ ավելացնել կտավի վրա, հետո օրերով այլ գործերով զբաղվեր՝ Լոմբարդիայի դաշտերը բարեկարգելով, կամ էլ ջրի վրայով քայելելու սարքի էսկիզներն անելով։ Լեոնարդոյի գրեթե բոլոր գլուխգործողները կիսատ են։ Շատերը վնասվել էին կրակի, ջրի, բարբարոսական վերաբերմունքի պատճառով, բայց հանճարը երբեք չէր ռեստավրրացնում դրանք։ Վարպետը հատուկ լուծույթ ուներ, որի միջոցով նա արդեն պատրաստի կտավին ավելացնում էր «անավարտության պատուդաններ»։ Հավանաբար, այդ կերպ նա տեղ էր թողնում հենց կյանքի ներգրավվման ու կյանքի կողմից ուղղումներ անելու համար։

Рубрика: Без рубрики, ֆիզիկա

Ֆիզիկա. 22.04.18. Տնային աշխատանք

Է. Ղազարյան դասագիրք

Առաջադրանքներ՝ 134, 135, 138, 140

 

134. m=75կգ                         p=F/S=mg/S=75կգ10Ն/կգ/0,035մ2=21կՊա

g=10Ն/կգ

S=0,035մ2

________________

p-?

Պատ.՝ 21կՊա

 

135. m=5տ                 p=F/S=mg/S=5տ10Ն/կգ/1,4մ2=35կՊա

g=10Ն/կգ

S=1,4մ2

_________________

p-?

Պատ.՝35կՊա

 

138. F=70Ն                       p=F/S=70Ն/1մմ2=70000կՊա

S=1մմ2

_______________

p-?

 

Պատ.՝ 70000կՊա

 

140. V=6մ3                    p=F/S=162000Ն/1,4մ2=113,4կՊա

S=1,4մ2                       F=mg=16200կգ10Ն/կգ=162000Ն

ƍ=2700կգ/մ3             m=2700կգ/մ36մ3=16200կգ

g=10Ն/կգ

___________________

p-?

Պատ.՝ 113,4կՊա

Рубрика: Без рубрики, ֆիզիկա

Ֆիզիկա. 04.04.18. Տնային աշխատանք

Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս >>-ից էջ 85-ից մինչև էջ 88-ը

29. Հզորություն, Հզորության միավորները

Տարբերակ 1

I.  t=5վ                          N=A/t=400Ջ/5վ=80Վտ

A=400 Ջ

_________

N-?

Պատ.՝ 1)

 

II.  N=50Վտ                    A=Nt=50Վտ20վ=1000Ջ

t=20վ

___________

A-?

Պատ.՝ 2)

 

III. 32,5 ՄՎտ – ?կՎտ

1 ՄՎտ=1000000 Վտ

1 կՎտ=1000 Վտ

1000000:1000=1000 կՎտ

32,5 ՄՎտ*1000 կՎտ=32.500 կՎտ

Պատ.՝ 2)

 

IV. А=16 Ջ                          1ր=16*240=3840 Ջ

t=1ր=240 հարված          N=A/t=3840/60=64 Վտ

____________________

N-?

Պատ․՝ 5)

 

V. t=10ր            m=ƍV=5մ31կգ/մ3=5կգ

F=mg               F=mg=5կգ10Ն/կգ=50Ն

s=6մ                 A=Fs=50Ն6մ=300 Ջ

_____________          N=A/t=300Ջ/600վ=0,5 կՎտ

N-?

Պատ․՝ 3)

 

Տարբերակ 2

I. N=500 Վտ                t=A/N=2000Ջ/500Վտ=4վ

A=2000 Ջ

________________

t-?

Պատ․՝ 1)

 

II. t=40վ                                            N=A/t=2000Ջ/40վ=50Վտ

A=2000 Ջ

_______________________

N-?

Պատ․՝ 1)

 

III. 5 ՄՎտ-? Վտ

1 ՄՎտ=1000000 Վտ

5 ՄՎտ=5000000 Վտ

Պատ․՝ 2)

 

IV. t=1ր                 A=Fs=5000Ն90մ=450000 Ջ

F=5000 Ն            N=A/t=450000Ջ/60վ=7500Վտ

s=90մ                 7500Վտ/1000Վտ=7,5կՎտ

____________

N-?

Պատ․՝ 1)

 

V. t=20վ            m=ƍV=0,5մ32800կգ/մ3=1400կգ      N=A/t=112000Ջ/20վ=5600Վտ

F=mg               F=mg=1400կգ10Ն/կգ=140000Ն           5600Վտ/1000Վտ=5,6կՎտ

s=8մ                 A=Fs=140000Ն8մ=112000 Ջ

__________

N-?

 

Պատ․՝ 4)

 

Տարբերակ 3

I.  t=30վ           A=Nt=600Վտ30վ=18000 Ջ

N=600Վտ

________________

A-?

Պատ․՝ 2)

 

II. N=250Վտ     t=A/N=2000Ջ/250Վտ=8վ

A=2000Ջ

_____________

t-?

Պատ․՝ 1)

 

III. 10կՎտ-? Վտ

1կՎտ=1000Վտ

10կՎտ=10000Վտ

Պատ․՝ 3)

 

IV. t=2վ          A=Fs=400կգ1,2մ=480Ջ

s=1,2մ            N=A/t=480Ջ/2վ=240Վտ

F=400կգ       240Վտ/1000Վտ= ≈ 2,4կՎտ

____________

N-?

Պատ․՝ 4)

 

Տարբերակ 4`

I. Հզորությունը մեծություն է, որը բնութագրում է աշխատանքի կատարման արագությունը:

Պատ․՝ 3)

II. Հզորությունը թվապես հավասար է այն աշխատանքին, որը կատարվել է մեկ վայրկյանում:

Պատ․՝ 1)

III. 22կՎտ=?Վտ

1կՎտ=1000Վտ

22կՎտ=22000Վտ

Պատ․՝ 4)

 

IV. N=5կՎտ               A=Nt=5կՎտ600վ=3000կՋ

t=10ր

_________

A-?

Պատ․՝ 2)

 

V. t=6վ                     A=Fs=120կգ5մ=600Ջ

s=5մ                        N=A/t=600Ջ/6վ=100Վտ

F=120կգ                100Վտ/1000Վտ = ≈ 1 կՎտ

____________________

N-?

Պատ․՝ 3)

Рубрика: Без рубрики, ֆիզիկա

Ֆիզիկա. 04.04.18

Խնդիրներր Վ. Լուկաշիկ գրքից…

 

358.  F – 37,5կՆ=37500Ն       p=F/s=/0,0075մ2=5.000.00Պա=5000կՊա

s- 0,0075մ2

_____________

p – ?

Պատ.՝ 5000կՊա

 

359. s=1300սմ2=0,13մ3         p=F/s=mg/s=3,9կգ10Ն/կգ/0,13մ3=300Պա

V=3,9լ=0,0039մ3                m=ռոV=1000կգ/մ30,0039մ3=3,9կգ

ռո=1000կգ/մ3

g=10Ն/կգ

______________

p – ?

Պատ.՝ 300Պա

 

360. m=48կգ                          p=F/S=mg/S=48կգ10Ն/կգ/320սմ2=15կՊա

S=320սմ2

g=10Ն/կգ

_______

p-?

Պատ.՝ 15կՊա

 

361. m=78կգ                       p=F/S=780Ն/1,560մ=2,5կՊա

g=10Ն/կգ                            S=1,95մ8սմ=1,560մ

Երկարություն=1,95մ       F=78կգ10Ն/կգ=780Ն

Լայնություն=8սմ

______________________

p-?

Պատ.՝ 2,5կՊա

 

362. m=300կգ                p=F/S=mg/S=300կգ10Ն/կգ/50սմ2=150կՊ

g=10Ն/կգ

S=50սմ2

___________

p-?

Պատ.՝ 150կՊ

 

364. m=2,5տ                p=F/S=mg/S=2,5տ10Ն/կգ/125սմ2=500կՊ

g=10Ն/կգ

S=125սմ2

_______________

p-?

Պատ.՝ 500կՊ

 

366. m=32տ             p=F/S=mg/S=32տ10Ն/կգ/4սմ2=8,10կՊ

S=4սմ2

g=10Ն/կգ

_______________

p-?

Պատ.՝ 8,10կՊ

Рубрика: Без рубрики, ֆիզիկա

Ֆիզիկա Պինդ մարմիների հեղուկների և գազերի ճնշումը

Ուժի ազդեցուցության արդյունքը կախված է ոչ իայն դրա մոդուլից, ուղությունից և կիրառման կետից այլև այն մակերևույթի մակերեսից որին ուղղահայաց ազդում է ուժը: Այսպիսով այն մեծությունը որը հավասար է մակերևույթին ուղղահայաց ազդող ուժի հարաբերությանը այդ մակերևույթի մակերեսին կոչվում է ճնշում

Ճնշում = ուժ / մակերես  p = f / s

F – մակերևույթայն ուղղահայաց ազդող ուժը

P – կշիռ

S – մակերես

Համեմատել չորսուների գործադրած ճնշումները ա և բ դեպքերում:

Եթե ունեմ երկու …  որոնք գործադրում են նույն ուժը` F1 = F2, բայց S1 փոքր է S2 ից P1 փոքր է P2 ից

Որպես ճնշման իավոր ընդունում են այն ճնշումը, որը գորադրում է 1Ն ուժը 1մ^2 մակերեսով մակերևույթի վրա` այդ մակերևույթին ուղղահայաց ազդելով:

Ճնշման միավորը 1 պասկալն է ի պատիվ ֆրանսիացի գիտնական Բլեզ Պասկալի

1 Պա ճնշումը ` է գործադրում 100 գ զանգվածով կռաքարը ուղղահայաց ազդելով 1մ^2 մակերեսի վրա:

Գազի ճնշումը

Հայտնի է որ գազի մոլեկուլներն անկանոն շարժվում ե: Իրենց շարժան ընթացքում բախվում են միմյանց, ինչպես նաև այն անոթի պատերին, որում գտնվում է գազը:

Գազում ճնշումը անոթի պատերի վրա պայմանավորված է գազի մոլեկուլների հարվածներով: Գազը բնութագրող մեծություններն են  գազի ծավալը`V,զանգվածը`m, ջերմաստիճ. `t

Որպեսզի տեսնենք թե գազում ճնումը ինչպես է փոփոխվում կախված նրա ծավալի զանգվածից, պետք է հաստատուն պահել երկու մեծությունները և փոփոխել նրանցից մեկը:

Դեպք առաջին`Դիտարկենքթե ինչպես է կախված ճնշումը ծավալից հաստատուն պահելով մյուս մեծությունները